Έργα αυτοπαραγωγής-Ενεργειακές Κοινότητες-Ηλεκτρικός χώρος-ΑΠΕ-ΑΠΟΛΛΩΝ
Η 7η ανασκόπηση του Green Tank για την αυτοπαραγωγή και τις ενεργειακές κοινότητες στην Ελλάδα αναλύει τα πιο πρόσφατα δεδομένα του ΓΕΜΗ και του ΔΕΔΔΗΕ και καταγράφει τις σημαντικότερες εξελίξεις στο θεσμικό πλαίσιο και τον κοινοβουλευτικό έλεγχο.
Από τον Οκτώβριο του 2024 καθοριστικό ρόλο έχει διαδραματίσει η μετάβαση από τον (εικονικό) ενεργειακό συμψηφισμό στον (εικονικό) ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό. Τα στοιχεία δείχνουν ότι αυτή η θεσμική αλλαγή επέφερε στασιμότητα στις αιτήσεις έργων αυτοπαραγωγής, ειδικά από ενεργειακές κοινότητες, ενώ επιβράδυνε σημαντικά και τα νέα αιτήματα για έργα αυτοπαραγωγής συνολικά.
Την ίδια στιγμή, υπήρξε θετική ανταπόκριση στο πρόγραμμα «Απόλλων» από τις περιφέρειες της χώρας, καθώς δέκα Ενεργειακές Κοινότητες Πολιτών (ΕΚΠ) συστάθηκαν σε ισάριθμες περιφέρειες προκειμένου να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα που έχει στόχο την κάλυψη μεγάλου τμήματος των ενεργειακών αναγκών των περιφερειών καθώς και των ευάλωτων πολιτών με την εφαρμογή εικονικού ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού.
Με φόντο αυτές τις εξελίξεις, τα βασικότερα ευρήματα της ανάλυσης συνοψίζονται ως εξής:
- Μειώθηκαν οι ενεργειακές κοινότητες: Στην Ελλάδα λειτουργούν σήμερα 1,703 ενεργειακές κοινότητες όλων των νομικών μορφών, 20 λιγότερες από την τελευταία καταγραφή (Σεπτέμβριος 2024).
- Στασιμότητα στις νέες αιτήσεις: Tην περίοδο Ιανουαρίου 2024 – Μαρτίου 2025 κατατέθηκαν μόνο 60 νέες αιτήσεις έργων, ενώ μόλις 2 από αυτές εφαρμόζουν το νέο σχήμα του εικονικού ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού.
- Παραμένει μικρό το μερίδιο της αυτοπαραγωγής ανάμεσα στα ηλεκτρισμένα έργα ενεργειακών κοινοτήτων: Έχουν συνδεθεί 1,932 έργα ισχύος 1,397.5 MW. Τα 1,792 από αυτά με ισχύ 1,335.7 MW είναι εμπορικά έργα, ενώ μόνο 140 έργα αυτοπαραγωγής ισχύος 61.8 MW έχουν ηλεκτριστεί ως τώρα (μόλις το 4.4% του συνόλου).
- Επιβραδύνεται η ηλέκτριση έργων ενεργειακών κοινοτήτων: Ενώ το 2023 συνδέθηκαν 408 έργα ισχύος 309.9 MW, το 2024 συνδέθηκαν 299 έργα ισχύος 212.3 MW ενώ το πρώτο τρίμηνο του 2025 ηλεκτρίστηκαν μόλις 42 έργα ισχύος 34.4 MW. Εξαίρεση αποτελούν τα έργα αυτοπαραγωγής από ενεργειακές κοινότητες των οποίων η ηλεκτρισμένη ισχύς υπερ-τριπλασιάστηκε το 2024, αλλά παραμένει συγκριτικά χαμηλή.
- H Κεντρική Μακεδονία διατηρεί τα ηνία: Πρώτη η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας σε πλήθος (380) και ηλεκτρισμένη ισχύ έργων ενεργειακών κοινοτήτων (353.7 MW).
- Σε δυσμενή θέση η «λιγνιτική» Δυτική Μακεδονία: Η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας είναι δεύτερη πανελλαδικά σε πλήθος ενεργειακών κοινοτήτων (294) αλλά αντιμετωπίζει το μεγαλύτερο πρόβλημα διαθεσιμότητας ηλεκτρικού χώρου. Σε κάθε μία αίτηση έργου που ηλεκτρίζεται αντιστοιχούν τρεις ακυρωμένες αιτήσεις, ενώ έχει και το μεγαλύτερο μερίδιο ακυρωμένων έργων με γνωστοποίηση αδυναμίας σύνδεσης (87.4%).
- Οι θεσμικές αλλαγές στην αυτοπαραγωγή επιβράδυναν την πορεία των αιτήσεων: Μετά το «άλμα» του 2023 όπου κατατέθηκαν 21,350 νέες αιτήσεις έργων αυτοπαραγωγής, οι νέες αιτήσεις το 2024 περιορίστηκαν στις 13,966, ενώ το πρώτο τρίμηνο του 2025 υποβλήθηκαν μόνο 1,576 νέες αιτήσεις.
- Η «σκυτάλη» της αυτοπαραγωγής περνά σταδιακά στον ταυτοχρονισμό: Από την έναρξη υποδοχής αιτήσεων (εικονικού) ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού τον Οκτώβριο 2024, το 62.2% των 2,644 νέων αιτήσεων αυτοπαραγωγής πανελλαδικά, εφαρμόζουν είτε ταυτοχρονισμένο (1.529), είτε εικονικό ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό (116).
- Κοντά στο «ορόσημο» του 1 GW η αυτοπαραγωγή: Ως τον Μάρτιο του 2025, είχαν συνδεθεί 32,955 έργα αυτοπαραγωγής ισχύος 937.6 MW σε ολόκληρη την επικράτεια, με το μεγαλύτερο τμήμα αυτών (871.9 MW) να χρησιμοποιεί φωτοβολταϊκά συστήματα.
- Σε αναζήτηση επιπλέον ηλεκτρικού χώρου για αυτοπαραγωγή: Το άθροισμα της ισχύος των εκκρεμών έργων αυτοπαραγωγής και αυτής των ηλεκτρισμένων έργων αγγίζει τα 1,865 MW, πλησιάζοντας έτσι τα 2 GW που είναι ο ηλεκτρικός χώρος για έργα αυτοπαραγωγής, ο οποίος προβλέπεται από τον ν.5037/2023.
«Επτά χρόνια μετά τον ιδρυτικό νόμο για τις ενεργειακές κοινότητες και ενώ η αυτοπαραγωγή ενέργειας έχει μπει στην καθημερινότητα αρκετών πολιτών, η διεύρυνση της συμμετοχής στην ενεργειακή μετάβαση, παραμένει ζητούμενο. Η Πολιτεία οφείλει να ενισχύει των θεσμό των ενεργειακών κοινοτήτων και την αυτοπαραγωγή συνολικότερα, επεκτείνοντας τον διαθέσιμο ηλεκτρικό χώρο στα 3GW, και αξιοποιώντας τους εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους για τη στήριξη έργων αυτοπαραγωγής», δήλωσε ο Νίκος Μάντζαρης, αναλυτής πολιτικής του Green Tank.
Σημειώσεις για τους/τις συντάκτες/συντάκτριες:- Για το πλήθος των ενεργειακών κοινοτήτων έχουν χρησιμοποιηθεί τα δεδομένα του ΓΕΜΗ έως τον Απρίλιο 2025, ενώ για όλα τα υπόλοιπα μεγέθη χρησιμοποιούνται τα δεδομένα του ΔΕΔΔΗΕ μέχρι και τον Μάρτιο 2025.
- Μπορείτε να διαβάσετε την πλήρη ανασκόπηση με τίτλο «Ενεργειακές κοινότητες & αυτοπαραγωγή στην Ελλάδα #7» σε αυτόν τον σύνδεσμο.
- Μπορείτε να διατρέξετε τα νέα δεδομένα στο Παρατηρητήριο Ενεργειακών Κοινοτήτων & Αυτοπαραγωγής του Green Tank σε αυτόν τον σύνδεσμο.
Πηγή: https://thegreentank.gr/2025/05/06/energeiakes-koinotites-autoparagogi-anaskopisi-7-el/
ΑπάντησηΔιαγραφήΠρόγραμμα Απόλλων: Απένταξη της δράσης από το ΤΑΑ οδήγησε σε υποβάθμιση της χώρας από το REScoop
Υποβάθμιση της Ελλάδας από το REScoop, την ευρωπαϊκή ομοσπονδία ενεργειακών κοινοτήτων, σε σχέση με τη χρηματοδοτική στήριξη προς ενεργειακές κοινότητες, έφερε η απένταξη του προγράμματος «Απόλλων» από το ελληνικό Σχέδιο Ανάκαμψης. Σύμφωνα με ανάρτηση του REScoop στο LinkedIn, «ένα πρόγραμμα ύψους 100 εκατομμυρίων ευρώ, αφιερωμένο στις ενεργειακές κοινότητες στην Ελλάδα, δεν θα επωφεληθεί πλέον από ευρωπαϊκά κονδύλια λόγω καθυστερήσεων στην υλοποίησή του από τις ελληνικές αρχές. Αυτό σημαίνει ότι επί του παρόντος δεν υπάρχουν διαθέσιμα ευρωπαϊκά κονδύλια ειδικά για ενεργειακές κοινότητες στην Ελλάδα. Ως αποτέλεσμα, και σε μια σπάνια κίνηση, υποβαθμίσαμε την αξιολόγηση του Ελληνικού Σχεδίου Ανάκαμψης στο εργαλείο παρακολούθησης χρηματοδότησης (financing tracker)».
Όπως επισημαίνει το REScoop, «το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Ελλάδας είχε αρχικά δεσμεύσει 100 εκατομμύρια ευρώ για νοικοκυριά που βρίσκονται σε ενεργειακή φτώχεια μέσω του προγράμματος “Απόλλων”, με στόχο την εγκατάσταση 400-500 MW ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με αποθήκευση σε μπαταρίες. Η παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια θα μοιραζόταν σε δήμους και ευάλωτα νοικοκυριά σε χαμηλό κόστος.
Το πρόγραμμα “Απόλλων” δέχθηκε κριτική από την ελληνική κοινωνία των πολιτών, επειδή επιδότησε ιδιωτικά αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα, αντί να ακολουθήσει μια bottom-up προσέγγιση, όπου τα έργα ανανεώσιμης ενέργειας θα δημιουργούνταν από τοπικούς δήμους και πολίτες. Ωστόσο, τον Σεπτέμβριο του 2025, η προγραμματισμένη επένδυση αφαιρέθηκε από το Ελληνικό Σχέδιο Ανάκαμψης, λόγω καθυστερήσεων στην υλοποίησή της. Αυτό σημαίνει ουσιαστικά ότι δεν θα υπάρξουν πλέον προγραμματισμένες επενδύσεις για ενεργειακές κοινότητες στο ελληνικό σχέδιο».
Το εργαλείο του REScoop για την παρακολούθηση της χρηματοδότησης προς ενεργειακές κοινότητες
Το εργαλείο παρακολούθησης χρηματοδότησης (financing tracker) του REScoop αξιολογεί εάν και με ποιον τρόπο τα δημόσια κονδύλια της ΕΕ (Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, Ταμεία Συνοχής και Περιφερειακής Ανάπτυξης, Ταμείο Εκσυγχρονισμού) χρησιμοποιούνται από τα κράτη-μέλη για την υποστήριξη των ενεργειακών κοινοτήτων.
Οι κυβερνήσεις σε ολόκληρη την ΕΕ ενθαρρύνονται να αξιοποιούν τα δημόσια κονδύλια για την υποστήριξη των ενεργειακών κοινοτήτων, συμβάλλοντας έτσι στην επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης, την προώθηση της συμμετοχής των πολιτών και την ενίσχυση της αποδοχής των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Αυτό το εργαλείο αποτελεί προϊόν συνεργασίας μεταξύ των οργανισμών REScoop.eu, CEE Bankwatch Network και Climate Action Network, και αξιολογεί συνολικά κατά πόσο τα δημόσια κονδύλια της ΕΕ χρησιμοποιούνται από τα κράτη-μέλη για την υποστήριξη των ενεργειακών κοινοτήτων. Στόχος αυτής της (σε εξέλιξη) ανάλυσης είναι να αποτελέσει εργαλείο υπεράσπισης για εθνικούς φορείς και οδικό χάρτη επικοινωνίας για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής.
Πηγή: https://www.energygame.gr/ananeosimes-piges-ape/487260/apollon-apentaksi-ap-to-taa-efere-ypovathmisi-tis-choras-ap-to-rescoop/
ΑπάντησηΔιαγραφήΤονωτική «ένεση» για τον κλάδο των αιολικών το πρόγραμμα Απόλλων – Σε ετοιμότητα μικρομεσαία έργα να συμμετάσχουν στο διαγωνισμό
23/1/2026
Έναυσμα για ακόμη καλύτερα αποτελέσματα στον κλάδο τα αμέσως επόμενα χρόνια δύναται να αποτελέσει το πρόγραμμα Απόλλων στα πλαίσια του οποίου προβλέπεται να προκριθούν έργα αιολικής ενέργειας συνολικής ισχύος 400 MW.
Αν και πρόκειται για πεπερασμένο νούμερο και «ασήμαντο» συγκριτικά με τις «ανάγκες» του κλάδου τόσο ως προς τους στόχους του ΕΣΕΚ όσο ευρύτερα των αναγκών σε ευρωπαϊκό επίπεδο, εντούτοις, όπως υπογραμμίζουν πηγές της αγοράς, θα δώσει μια ώθηση για την περάτωση μικρομεσαίων αιολικών έργων που μέχρι τώρα βάλτωναν ή προόδευαν με εξαιρετικά αργούς ρυθμούς.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, ο επικείμενος διαγωνισμός αναμένεται να προσελκύσει κατά κύριο λόγο μικρομεσαία αιολικά project της τάξης των 20 με 50 MW. Αν και εκφράζονται επιφυλάξεις ως προς την κάλυψη του συνόλου της δημοπρατούμενης ισχύος των 400 MW καθώς για να γίνει αυτό θα πρέπει να προσέλθουν περί τα 560 MW όπως προκύπτει κατ’ εφαρμογή του επιπέδου ανταγωνισμού στο 40%, εντούτοις, η βασική εκτίμηση παραμένει αισιόδοξη ως προς το τελικό αποτέλεσμα καθώς και ως προς την διαθεσιμότητα των υποψήφιων έργων.
Υπό αυτή την έννοια, η είδηση του διαγωνισμού, όπως υπογραμμίζουν στελέχη του κλάδου συνιστά μια θετική εξέλιξη, χωρίς ωστόσο, να παραγνωρίζονται οι συνολικότερες προκλήσεις που υπάρχουν και συνεχίζουν να σημαδεύουν τις επιδόσεις των αιολικών στην Ελλάδα παρά την όποια ανάκαμψη καταγράφηκε το 2025 σε σχέση με το 2024, σύμφωνα πάντα με τα ετήσια στατιστικά στοιχεία της ΕΛΕΤΑΕΝ.
Ενδεικτικά να αναφέρουμε ότι με βάση την στατιστική, κατά το 2025 συνδέθηκαν στο δίκτυο 76 νέες ανεμογεννήτριες συνολικής αποδιδόμενης ισχύος 340 MW που αντιστοιχούν σε επενδύσεις συνολικού ύψους πάνω από 420 εκατ. ευρώ. Αυτό αποτελεί αύξηση 6,4% σε σχέση με το τέλος του 2024. Από την πλευρά της η ΕΛΕΤΑΕΝ σημειώνει χαρακτηριστικά ότι «μετά την σημαντική κάμψη του 2024, ο ρυθμός των νέων εγκαταστάσεων επανήλθε στο μέσο όρο της δεκαετίας.
Πρόκειται για μια θετική εξέλιξη που δείχνει την ανθεκτικότητα του κλάδου. Οφείλεται στις προσπάθειες των αιολικών επιχειρήσεων, των στελεχών τους και του επιστημονικού κόσμου που μελετούν και υλοποιούν έργα σε ένα απαιτητικό περιβάλλον με πολλά διοικητικά εμπόδια και γραφειοκρατία».
η συνέχεια του άρθρου:
ΔιαγραφήΥπενθυμίζεται ότι το πρόγραμμα Απόλλων υλοποιείται στο πλαίσιο της μείωσης του ενεργειακού κόστους των δικαιούχων ΚΟΤ Α με το όφελος να προκύπτει από την λειτουργία έργων ΑΠΕ συνολικής ισχύος 600 MW – 400 MW αιολικά και 200 MW φωτοβολταϊκά με μπαταρίες – που θα συνδράμουν με τα «υπερέσοδα» που θα κάνουν από την συμμετοχή τους στην αγορά.
Τα εν λόγω έργα θα αποζημιώνονται σε σταθερές τιμές με το πλεόνασμα που θα προκύπτει στα πλαίσια του ΕΛΑΠΕ, να διατηρείται διακριτά για να αξιοποιηθεί μονάχα προς εξυπηρέτηση των ευάλωτων νοικοκυριών ΚΟΤ Α.
Κατά συνέπεια, όσο μικρότερες ταρίφες αποζημίωσης επιτευχθούν κατά τον επικείμενο διαγωνισμό, τόσο καλύτερες συνθήκες διαμορφώνονται για να χτιστεί ένα «μαξιλαράκι» στην πορεία του χρόνου στη βάση της διαφοράς ανάμεσα στην τιμή αποζημίωσης και την τιμή της αγοράς.
πηγή: https://energypress.gr/index.php/news/tonotiki-enesi-gia-ton-klado-ton-aiolikon-programma-apollon-se-etoimotita-mikromesaia-erga-na?fbclid=IwY2xjawPpgQ9leHRuA2FlbQIxMABicmlkETBGVWVaeGhMdk5FdGFsUFFzc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHi5CV8lQaX-TUus29PefBfFl-u8oupacq52j4tUQkV_yon7bSmiVsYpINW6w_aem_rivRhJhC1fOs6yDSNnhsBg