Τα σχέδια του ΥΠΕΝ για το νέο Χωροταξικό ΑΠΕ
ΕΠΠΠΟ: Πολύ άσχημα τα πράγματα για την Εύβοια και ιδίως την Κεντρική Εύβοια!
Καθιερώνει μια νέα πιο αυστηρή προσέγγιση για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, ενώ αυξάνονται οι Περιοχές Αιολικής Προτεραιότητας (ΠΑΠ), δηλαδή όσες διαθέτουν συγκριτικά πλεονεκτήματα για την εγκατάσταση αιολικών, οι οποίες αριθμούν πλέον 68 πανελλαδικά.
Από αυτές, το 32% βρίσκεται πλέον, στην Κρήτη, η οποία εντάσσεται για πρώτη φορά στο Ειδικό Χωροταξικό των ΑΠΕ και κατέχει δεσπόζουσα πλέον θέση λόγω του υψηλού αιολικού της δυναμικού. Από τις 68 δημοτικές ενότητες πανελλαδικά, οι 22 Περιοχές Αιολικής Προτεραιότητας βρίσκονται στη Κρήτη. Τη μερίδα του λέοντος με 15 περιοχές κατέχει το Ηράκλειο, ενώ ακολουθούν με 3 τα Χανιά και από 2 το Ρέθυμνο και το Λασίθι.
Στην δεύτερη θέση του πανελλαδικού χάρτη, μετά την Κρήτη, βρίσκεται η Μακεδονια με 16 δημοτικές ενότητες και έπονται η Εύβοια με 12, η Στερεά Ελλάδα με 7, η Αν. Μακεδονια & Θράκη επίσης με 7, η Πελοπόννησος μόνο με 2 και η Ήπειρος με επίσης 2.
Η μελέτη που μαζί με το σχέδιο της Κοινής Υπουργικής Απόφασης, έχουν παραδοθεί στο ΥΠΕΝ και τελούν ακόμη υπό αξιολόγηση, περιλαμβάνουν περιοχές προτεραιότητας και ζώνες ασυμβατότητας, και κριτήρια χωροθέτησης με πολύ λεπτομερή ανάλυση ειδικά για τα αιολικά (για την ηπειρωτική χώρα, την Αττική, τα νησιά, τις θάλασσες και τις βραχονησίδες), ενώ για τα φωτοβολταϊκά είναι προφανής η στόχευση να περιοριστεί η συχνά άναρχη εξάπλωση τους. Χαρακτηρίζονται επομένως ως περιοχές προτεραιότητας για τα φωτοβολταϊκά οι «άγονες ή μη αρδευόμενες και όσες δεν προορίζονται για βόσκηση», καθώς και όσες βρίσκονται σε φάση αποκατάστασης (παλαιά λατομεία, εξοφλημένα λιγνιτικά πεδία, μεταλλευτικά πεδία, υποβαθμισμένες περιοχές, κλπ).
Ανάμεσα στις 13 συνολικά «περιοχές αποκλεισμού και ζώνες ασυμβατότητας» που προβλέπει η μελέτη για τα αιολικά (άρθρο 5), ξεχωρίζουν τα «Απάτητα Βουνά», δηλαδή οι αποκαλούμενες και περιοχές άνευ δρόμων, οι οποίες καθορίζονται με αποφάσεις του ΥΠΕΝ, και μέχρι στιγμής είναι 9 ορεινοί όγκοι (Λευκά Όρη στην Κρήτη, Σάος στην Σαμοθράκη, Σμόλικας σε Ιωάννινα, Γρεβενά, Τύμφη σε Ιωάννινα, Ταΰγετος σε Λακωνία & Μεσσηνία, Χατζή στα Τρίκαλα, Άγραφα σε Καρπενήσι, Καρδίτσα, Μαίναλο στην Αρκαδία).
Απαγόρευση σε περιοχές τουριστικής ανάπτυξης
Στις περιοχές αποκλεισμού πάντα για τα αιολικά ακολουθούν όσες έχουν χαρακτηριστεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, οι οικότοποι προτεραιότητας του Δικτύου Natura 2000, οι Υγρότοποι Ραμσάρ, κυρίως όμως γίνεται εκτενής αναφορά στις απαγορεύσεις χωροθέτησης για περιοχές που αφορούν την τουριστική ανάπτυξη.
Στην πράξη το νέο Χωροταξικό για τις ΑΠΕ λαμβάνει υπόψιν το υπό ολοκλήρωση Χωροταξικό για τον Τουρισμό. Απαγορεύεται επομένως η χωροθέτηση αιολικών σε όλες τις περιοχές με τουριστικές χρήσεις, σε Περιοχές Ολοκληρωμένης Τουριστικής Ανάπτυξης (ΠΟΤΑ), σε ζώνες θεματικών πάρκων και τουριστικών λιμένων, παρά μόνο με τη σύμφωνη γνώμη του αντίστοιχου φορέα, καθώς επίσης σε εκτός σχεδίου περιοχές όπου προβλέπονται χρήσεις τουρισμού - αναψυχής, όπως και των ατύπως διαμορφωμένων, στο πλαίσιο της εκτός σχεδίου δόμησης, τουριστικών και οικιστικών περιοχών.
Ειδικά κριτήρια χωροθέτησης αιολικών
Τα αιολικά «σπάνε» σε 4 κατηγορίες για κάθε μια από τις οποίες ισχύουν διαφορετικά κριτήρια χωροθέτησης. Στα χερσαία πάρκα, ορίζεται μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης για τις «Περιοχές Αιολικής Προτεραιότητας» στο 8% της έκτασης ανά δημοτική ενότητα. Στην πράξη αυτό μεταφράζεται σε 1,05 τυπικές ανεμογεννήτριες ανά 1.000 στρέμματα. Το ποσοστό μπορεί να αυξάνεται έως και 30% έπειτα από τη σύμφωνη γνώμη του Δήμου. Στις υπόλοιπες περιπτώσεις, τις «Περιοχές Αιολικής Καταλληλότητας» το ποσοστό κάλυψης δεν μπορεί να υπερβαίνει το 5% ανά δημοτική ενότητα. Δηλαδή 0,66 ανεμογεννήτριες ανά 1.000 στρέμματα. Και εδώ το ποσοστό μπορεί να αυξάνει έως 50% εφόσον συμφωνεί ο Δήμος.
Αρκετά χαμηλότερα ποσοστά προβλέπονται για δημοτικές ενότητες που σύμφωνα με το Ειδικό Χωροταξικό του Τουρισμού αφορούν περιοχές ελέγχου, ανεπτυγμένες και αναπτυσσόμενες περιοχές. Στις περιοχές ελέγχου, η κάλυψη πρέπει να είναι 2% (0,26 τυπικές ανεμογεννήτριες/1.000 στρέμματα). Στις ανεπτυγμένες περιοχές, ισχύει ό,τι και στην προηγούμενη κατηγορία, δηλαδή κάλυψη 2% (0,26 τυπικές ανεμογεννήτριες/1.000 στρέμματα) και στις αναπτυσσόμενες, κάλυψη 4% (0,53 τυπικές ανεμογεννήτριες/1.000 στρέμματα).
Τι επιτρέπεται στην Αττική
Στο Λεκανοπέδιο, η χωροθέτηση αιολικών επιτρέπεται μόνο σε περιοχές του ορεινού όγκου της Πάστρας, του Πάνειου, του Λαυρεωτικού Ολύμπου και στο εκτός επιρροής του αεροδρομίου Ελ. Βενιζέλος, τμήμα της Μερέντας. Το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης εδάφους δεν μπορεί να υπερβαίνει το 8% της έκτασης ανά δημοτική ενότητα. Δηλαδή 1,05 τυπικές ανεμογεννήτριες ανά 1.000 στρέμματα.
Τι ισχύει για ανεμογεννήτριες στα νησιά
Στα κατοικημένα νησιά του Αιγαίου και Ιονίου το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης του εδάφους δεν μπορεί να υπερβαίνει το 4% ανά δημοτική ενότητα, δηλαδή 0,53 τυπικές ανεμογεννήτριες /1.000 στρέμματα. Όσο για τα μη διασυνδεδεμένα, η συνολική ισχύς των αιολικών σταθμών ανά νησί δεν πρέπει να ξεπερνά το διπλάσιο της αιχμής της ζήτησης που αυτό εμφανίζει σε ορίζοντα 10ετίας. Σε όσες δημοτικές ενότητες εντάσσονται σύμφωνα με το Ειδικό Χωροταξικό του Τουρισμού σε περιοχές ελέγχου ή ανεπτυγμένες, ισχύουν τα ίδια ποσοστά κάλυψης. Δηλαδή 2% ή 0,26 τυπικές ανεμογεννήτριες/1.000 στρέμματα.
Αιολικά στη θάλασσα και σε βραχονησίδες
Σε αυτές τις περιπτώσεις επιτρέπεται η χωροθέτηση αιολικών σε όλες τις θαλάσσιες περιοχές που διαθέτουν προϋποθέσεις αιολικής εκμεταλλευσιμότητας, εφόσον αυτές δεν εντάσσονται σε ιδιαίτερο θεσμικό καθεστώς ή δεν αποτελούν ζώνες αποκλεισμού. Τέτοιες είναι οι έξης:
− Θεσμοθετημένα θαλάσσια και υποθαλάσσια πάρκα
− Περιοχές με ενάλιες αρχαιότητες ή προστατευόμενα ναυάγια
− Περιοχές Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών (ΠΑΥ) του σχετικού Ειδικού Πλαισίου. Κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται η εγκατάσταση ανεμογεννητριών εντός Περιοχών Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών (ΠΟΑΥ), ύστερα από σύμφωνη γνώμη του φορέα εκμετάλλευσης
− Κλειστοί κόλποι με καθορισμένη γραμμή βάσης
− Γραμμές επιβατικής ναυσιπλοΐας.
Σε ό,τι αφορά τις ακατοίκητες νησίδες επιτρέπεται η χωροθέτηση αιολικών, εφόσον αυτές δεν εμπίπτουν σε κάποιες από τις 13 αρχικές «περιοχές αποκλεισμού και ζώνες ασυμβατότητας» (άρθρο 5).
Περιοχές αποκλεισμού για τα φωτοβολταϊκά
Στα φωτοβολταϊκά, πέραν της κατεύθυνσης που δίνεται οι επενδυτές να στραφούν σε περιοχές άγονες, μη αρδευόμενες και όσες δεν προορίζονται για βόσκηση, καθιερώνεται για πρώτη φορά απαγόρευση και σε δασικές εκτάσεις (εκτός από δάση), σε περιοχές με προστατευόμενες αναβαθμίδες και σε φυσικές λίμνες.
Ανάμεσα στις συνολικά 12 «περιοχές αποκλεισμού» απαγορεύεται η χωροθέτηση φωτοβολταϊκών σε δάση και δασικές εκτάσεις, γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας, ζώνες απολύτου προστασίας της φύσης, Υγροτόπους Ραμσάρ, Πυρήνες Εθνικών Δρυμών, κηρυγμένα μνημεία της φύσης και αισθητικά δάση και Οικότοποι του Δικτύου Natura 2000 και περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους.
Καθορίζεται ένα μέγιστο ποσοστό εδαφικής κάλυψης από φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις (συμπεριλαμβανομένων των ηλιοθερμικών σταθμών), της τάξης του 3% στο σύνολο των καλλιεργήσιμων και βοσκήσιμων εκτάσεων ανά Δήμο. Από τον κανόνα αυτόν εξαιρούνται τα αγροβολταϊκά. Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για την εγκατάσταση μικρών φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων (<1 MW) σε γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας.
Στο νησιωτικό χώρο, πλην Κρήτης και Εύβοιας, επισημαίνεται ότι είναι επιθυμητή η κατά προτεραιότητα χωροθέτηση μικρών εγκαταστάσεων. Ενώ για την χωροθέτηση φωτοβολταϊκών εντός ζώνης 1500 μέτρων από εγγεγραμμένα στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς και άλλα μείζονος σημασίας
μνημεία, αρχαιολογικούς χώρους και ιστορικούς τόπους, καθώς και εντός ζώνης 1.000 μ. από ζώνη απολύτου προστασίας (Ζώνη Α) των αρχαιολογικών χώρων, κηρυγμένων πολιτιστικών μνημείων και των παραδοσιακών οικισμών, απαιτείται η σύνταξη και προσκόμιση ειδικής μελέτης.
Και τι συμβαίνει σε περιπτώσεις με γειτνιάζοντα φωτοβολταικά; Απαιτείται περιβαλλοντική αδειοδότηση για να ληφθούν υπόψη και να εξεταστούν οι σωρευτικές και συνεργιστικές επιδράσεις τους. Η περιβαλλοντική κατάταξη της εγκατάστασης πραγματοποιείται σύμφωνα με την εγκατεστημένη ισχύ αθροιζόμενη με την εγκατεστημένη ισχύ των γειτονικών.
Τι ισχύει για τα μικρά υδροηλεκτρικά
Σαν περιοχές προτεραιότητας ορίζονται τρεις κατηγορίες:
- Η ευρεία ζώνη του ημιορεινού και ορεινού ηπειρωτικού κορμού της χώρας, καθώς η ύπαρξη νερού σε συνδυασμό με την υψομετρική διαφορά που επιτυγχάνεται από το σημείο υδροληψίας μέχρι τον σταθμό παραγωγής ενέργειας, εξασφαλίζει τη σκοπιμότητα και βιωσιμότητα του έργου.
- Η ευρεία ζώνη του νησιωτικού τμήματος της χώρας στο πλαίσιο κυρίως των υβριδικών συστημάτων.
- Επιπλέον των παραπάνω, σε όλες τις περιοχές της χώρας προτεραιότητα αποτελεί η εγκατάσταση μικρών υδροηλεκτρικών σε υφιστάμενες υποδομές και δίκτυα διαχείρισης και αξιοποίησης των υδάτων όπως ταμιευτήρες/τεχνητές λίμνες, αρδευτικά δίκτυα, δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης
Ενέργεια: Ο νέος χάρτης για τις ΑΠΕ
Η ένταξη στο νέο ειδικό χωροταξικό πλαίσιο περιοχών της Κρήτης όπου αναμένεται να αναπτυχθούν περισσότερο οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) τα επόμενα χρόνια είναι ίσως η πιο ενδιαφέρουσα από τις αλλαγές που περιλαμβάνονται στο σχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος. Το προτεινόμενο πλαίσιο, η μελέτη του οποίου παραδόθηκε στο υπουργείο προ ημερών, αυξάνει τις περιοχές όπου οι ΑΠΕ θα απαγορεύονται, περιλαμβάνοντας μεταξύ άλλων τα τοπία ιδιαίτερου φυσικού κάλλους και τα «Απάτητα βουνά». Θέτει, δε, για πρώτη φορά κριτήρια για τη χωροθέτηση και των φωτοβολταϊκών πάρκων, ιδίως όταν βρίσκονται σε αγροτικές περιοχές ή σε κοντινή απόσταση από μνημεία.
Το πρώτο ειδικό χωροταξικό πλαίσιο για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας θεσπίστηκε το 2008. Στην κατεύθυνση αυτή οδήγησε μια σειρά από αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, οι οποίες ακύρωναν την αδειοδότηση αιολικών πάρκων καθώς δεν υπήρχε κανένας σχεδιασμός. Η αναθεώρησή του αποδείχθηκε μια αδικαιολόγητα μακρά διαδικασία (όπως αντίστοιχα και η αναθεώρηση του χωροταξικού για τον τουρισμό και του περιφερειακού χωροταξικού για το Νότιο Αιγαίο), καθώς η σύμβαση με ομάδα μελετητών υπεγράφη το 2020 και η μελέτη είναι έτοιμη εδώ και ένα χρόνο, στον οποίο «πηγαινοέρχεται» στις υπηρεσίες με διαδοχικά αιτήματα μικρο-τροποποιήσεων. Τελικώς παραδόθηκε πριν από δύο εβδομάδες στο υπουργείο Περιβάλλοντος και αναμένεται να δοθεί σε δημόσια διαβούλευση. Κατόπιν θα χρειαστεί τουλάχιστον ένα τρίμηνο για την επανεπεξεργασία του σχεδίου, ώστε να ενταχθούν τυχόν παρατηρήσεις και τελικά να προωθηθεί για να θεσμοθετηθεί.
Γιατί πρέπει να αναθεωρηθεί το χωροταξικό για τις ΑΠΕ; Κατ’ αρχάς είναι πια ξεπερασμένο. Η μελέτη που εκπονήθηκε το 2006-2007 βασιζόταν σε στοιχεία της δεκαετίας του 2000. Εν τω μεταξύ, στην εικοσαετία που μεσολάβησε άλλαξαν πολλά: για παράδειγμα, οι εξελίξεις στην τεχνολογία των ΑΠΕ (λ.χ. αύξηση μεγέθους ανεμογεννητριών) και η ανάδυση νέων μορφών ΑΠΕ (λ.χ. θαλάσσια αιολικά, βιομάζα). Παράλληλα, η κλιματική αλλαγή έχει οδηγήσει στη μεταβολή κρίσιμων παραμέτρων για τη λειτουργία των ΑΠΕ, όπως η ταχύτητα του ανέμου και η ένταση της ηλιακής ακτινοβολίας (εξάλλου η Ελλάδα απέκτησε και συγκεκριμένους στόχους για τη διείσδυση των ΑΠΕ το 2030 και το 2050).
Επίσης, το πρώτο ειδικό χωροταξικό για τις ΑΠΕ δέχθηκε όλα αυτά τα χρόνια ισχυρή κριτική καθώς ήταν σχεδόν απόλυτα προσανατολισμένο στην αύξηση της διείσδυσης των ΑΠΕ, χωρίς να θέτει ιδιαίτερα ψηλά την προστασία του περιβάλλοντος, του τοπίου και της αγροτικής γης. Ως αποτέλεσμα, σε περιοχές με υψηλό αιολικό δυναμικό (αυτές που το χωροταξικό ονόμασε «περιοχές αιολικής προτεραιότητας»), όπως ο Εβρος, η Μάνη και η Νότια Εύβοια, υπήρξε υπερσυγκέντρωση ανεμογεννητριών, ενώ στον Θεσσαλικό Κάμπο και σε άλλες παραγωγικές περιοχές σημαντικές καλλιεργήσιμες εκτάσεις καλύφθηκαν με φωτοβολταϊκά. Επίσης, η χωροθέτηση ανεμογεννητριών μέσα ή γύρω από περιοχές σημαντικές για την ορνιθοπανίδα οδήγησε αποδεδειγμένα στον θάνατο προστατευόμενων, συχνά απειλούμενων ειδών πουλιών (με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τις ανεμογεννήτριες στον Εβρο). Τέλος, η χωροθέτηση ανεμογεννητριών σε παρθένες ορεινές ή σε τουριστικές περιοχές οδήγησε πολλές φορές την προηγούμενη δεκαετία σε συγκρούσεις με τις τοπικές κοινωνίες. Να σημειωθεί ότι το πρώτο χωροταξικό προέβλεπε ένα σύστημα παρακολούθησης των σωρευτικών επιπτώσεων από τις ΑΠΕ, το οποίο δεν υλοποιήθηκε ποτέ.
Οι νέες «εστίες»Η πρόταση που κατατέθηκε στο υπουργείο Περιβάλλοντος διατηρεί σε γενικές γραμμές την προσέγγιση του προηγούμενου χωροταξικού. Δηλαδή χωρίζει την Ελλάδα σε περιοχές αιολικής προτεραιότητας – ΠΑΠ (στις οποίες μπορούν να τοποθετηθούν περισσότερες ΑΠΕ) ή καταλληλότητας (όλες οι υπόλοιπες). Ορίζει κατηγορίες περιοχών όπου δεν επιτρέπονται οι ΑΠΕ (ονομάζονται «περιοχές αποκλεισμού») και θέτει κανόνες γύρω από τις αποστάσεις των ΑΠΕ από συγκεκριμένα σημεία (λ.χ. μνημεία) ή χρήσεις (λ.χ. οικιστικές ζώνες).
Πιο συγκεκριμένα, σημαντικές είναι οι αλλαγές στον «χάρτη» των περιοχών αιολικής προτεραιότητας, καθώς το προτεινόμενο πλαίσιο:
• Περιλαμβάνει για πρώτη φορά δημοτικές ενότητες και από την Κρήτη: 13 από το Ηράκλειο, 2 από το Λασίθι, 3 από το Ρέθυμνο και 4 από τα Χανιά. Το προηγούμενο δεν είχε καμία ΠΑΠ σε νησί, πλην της Εύβοιας.
• Επίσης προσθέτει για πρώτη φορά ΠΑΠ σε 11 δημοτικές ενότητες στις Σέρρες, σε 5 στο Κιλκίς και σε 2 στα Ιωάννινα.
• Αυξάνει τις ΠΑΠ στην Εύβοια από 9 σε 11 (αφαιρώντας την υπερφορτωμένη Καρυστία) και στη Ροδόπη από 2 σε 5.
• Μειώνει τις περιοχές στον Εβρο από 5 σε 2, στη Βοιωτία από 7 σε 4, στη Φθιώτιδα από 6 σε 2, στη Φωκίδα από 5 σε 1 και στη Λακωνία από 6 σε 2.
• Τέλος, αφαιρεί εντελώς τις ΠΑΠ από Αρκαδία, Αιτωλοακαρνανία και Καρδίτσα.
Ως αιτιολόγηση, εκτός από τους περιβαλλοντικούς λόγους και την υπερσυγκέντρωση ΑΠΕ σε κάποιες περιοχές, στο πλαίσιο αναφέρεται ότι διαπιστώθηκε ότι σε πολλές περιπτώσεις υπήρξε πολύ μικρή ζήτηση για περιοχές που χαρακτηρίστηκαν ΠΑΠ και έντονη σε περιοχές εκτός αυτών. Υπενθυμίζεται ότι στις «περιοχές προτεραιότητας» το ποσοστό που μπορεί να καλύπτεται από ΑΠΕ είναι το 8% της δημοτικής ενότητας, εκτός και αν υπάρξει αίτημα του δήμου για αύξηση. Οι περιοχές επιλέγονται βάσει του (υψηλού) αιολικού δυναμικού τους.
Πού απαγορεύονταιΣτο προτεινόμενο πλαίσιο οι περιοχές αποκλεισμού, αυτές δηλαδή στις οποίες δεν επιτρέπονται οι ΑΠΕ για λόγους προστασίας του φυσικού και του πολιτιστικού περιβάλλοντος, διευρύνονται. Προβλέπεται να απαγορευτεί για πρώτη φορά η χωροθέτηση αιολικών ή φωτοβολταϊκών πάρκων σε τοπία ιδιαίτερου φυσικού κάλλους (χαρακτηρισμός που δίνεται από το υπουργείο Πολιτισμού) και στα γεωπάρκα της UNESCO. Επίσης, στους 9 ορεινούς όγκους που το υπουργείο Περιβάλλοντος έχει εντάξει στα «Απάτητα βουνά» (λ.χ. Λευκά Ορη, Ταΰγετος) και στους μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους (είναι απαριθμημένοι σε προεδρικό διάταγμα).
Ειδικά για τα αιολικά προτείνεται για πρώτη φορά να απαγορεύονται σε εκτός σχεδίου περιοχές στις οποίες προβλέπονται από τον πολεοδομικό σχεδιασμό χρήσεις τουρισμού-αναψυχής, εκτός από τις «άτυπα διαμορφωμένες» τουριστικές και οικιστικές περιοχές (που προβλέπονταν και στο σημερινό πλαίσιο). Ειδικά για τα φωτοβολταϊκά απαγορεύονται για πρώτη φορά και σε δασικές εκτάσεις (εκτός από δάση, που έχουν διαφορετικό ορισμό), σε περιοχές με προστατευόμενες ή εγκαταλελειμμένες αναβαθμίδες και σε φυσικές λίμνες.
Μια άλλη σημαντική διαφοροποίηση από το ισχύον πλαίσιο είναι ότι λαμβάνει υπόψη του την τουριστική ανάπτυξη των περιοχών. Ετσι λοιπόν «διασυνδέεται» με το (υπό ολοκλήρωση επίσης) ειδικό χωροταξικό πλαίσιο για τον τουρισμό, περιορίζοντας τη δυνατότητα χωροθέτησης ΑΠΕ στις πιο ανεπτυγμένες τουριστικά περιοχές. Να σημειωθεί ότι διατηρούνται οι ρυθμίσεις του ισχύοντος πλαισίου για τη χωροθέτηση αιολικών μονάδων στην Αττική, δεδομένου ότι δεν προέκυψαν λόγοι αναθεώρησής τους. Στον νησιωτικό χώρο διατηρείται το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης εδάφους από αιολικές εγκαταστάσεις, το οποίο δεν μπορεί να υπερβαίνει το 4% της έκτασης ανά δημοτική ενότητα. Ειδικά για τις περιοχές τις οποίες το ειδικό πλαίσιο για τον τουρισμό θα κατατάξει στις κατηγορίες Α (κορεσμένες) και Β (ανεπτυγμένες), το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης εδάφους δεν μπορεί να υπερβαίνει το 2% της έκτασης ανά δημοτική ενότητα.
Οσον αφορά τα φωτοβολταϊκά προστίθενται ως περιοχές που ενδείκνυνται οι μη αρδευόμενες και όσες δεν προορίζονται για βόσκηση, σε μια προσπάθεια περιορισμού της εξάπλωσής τους στην πιο παραγωγική αγροτική γη (ακόμη και αν αυτή δεν είναι χαρακτηρισμένη γη υψηλής παραγωγικότητας). Για τα φωτοβολταϊκά προτείνονται για πρώτη φορά κανόνες (όπως στα αιολικά) για τη μέγιστη κάλυψη ανά δημοτική ενότητα. Επίσης ορίζεται ότι πρέπει να συνεξετάζεται η ισχύς των μικρών φωτοβολταϊκών, που δεν χρειάζονται περιβαλλοντική αδειοδότηση, καθώς παρατηρήθηκε τα τελευταία χρόνια το «σπάσιμο» φωτοβολταϊκών (και αιολικών) σε μικρότερα έργα, ώστε να αδειοδοτούνται ευκολότερα.
Το νέο πλαίσιο θέτει κανόνες για την ένταξη αιολικών και φωτοβολταϊκών πάρκων στο τοπίο. Ετσι, για παράδειγμα, ορίζονται ελάχιστες αποστάσεις από σημαντικά μνημεία και πυρήνες αρχαιολογικών χώρων, όρια πόλεων ή οικισμών, πυρήνα εθνικού δρυμού. Η πυκνότητα των ανεμογεννητριών γύρω από ένα μνημείο υπολογίζεται με βάση τρεις ομόκεντρους κύκλους, με διαφορετική πυκνότητα. Αντίστοιχα, για τα φωτοβολταϊκά θεσπίζεται η υποχρέωση «μελέτης ορατότητας» για όσες εγκαταστάσεις βρίσκονται σε απόσταση 1,5 χλμ. από σημαντικά μνημεία και 1 χλμ. από πυρήνες αρχαιολογικών χώρων, ιστορικούς τόπους, παραδοσιακούς οικισμούς.
Αυτά για τα αιολικά και τα φωτοβολταϊκά. Οσον αφορά τα μικρά υδροηλεκτρικά έργα, το προτεινόμενο πλαίσιο διατηρεί τις περιοχές όπου αυτά απαγορεύονται σήμερα (για περιβαλλοντικούς λόγους), ενώ προσθέτει και τους μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους, τα «Απάτητα βουνά» και τα τοπία ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Μια νέα πρόβλεψη αφορά τον προσδιορισμό της φέρουσας ικανότητας τόσο «γραμμικά», δηλαδή κατά μήκος ενός ποταμού, όσο και εκτατικά, δηλαδή σε επίπεδο λεκάνης απορροής.
Το πλαίσιο περιλαμβάνει ρυθμίσεις και για τις υπόλοιπες μορφές ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, όπως εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας από βιομάζα, βιοαέριο ή βιορευστά, γεωθερμία, καθώς και τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης ενέργειας.
(του Γιώργου Λιάλιου, Καθημερινή)
---
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ:
Στο ΥΠΕΝ το νέο χωροταξικό για τις ΑΠΕ και το Σχέδιο Υπουργικής Απόφασης – Οι διαφοροποιήσεις για τα αιολικά και οι απαγορεύσεις των offshore




Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου